Bộ lọc tách dầu khí nén là thiết bị có chức năng tách dầu ra khỏi hỗn hợp khí nén trước khi khí được cấp cho các thiết bị sử dụng. Nhiều người vận hành máy chưa hiểu rõ về thiết bị này, dẫn đến tình trạng khí nén bị lẫn dầu, ảnh hưởng đến tuổi thọ máy và chất lượng sản phẩm. Bài viết dưới đây, Máy Nén Khí DL sẽ giúp bạn hiểu tường tận về cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như cách bảo dưỡng đúng cách bộ phận này.
Bộ lọc tách dầu khí nén là gì?
Lọc tách dầu khí nén (hay còn gọi là air/oil separator) là một bộ phận nằm bên trong bình tách dầu của máy nén khí trục vít ngâm dầu, có vai trò loại bỏ dầu bôi trơn lẫn trong dòng khí nén trước khi khí được đưa đến nơi sử dụng.
Nhờ thiết bị này, khí nén đầu ra đảm bảo độ sạch cần thiết, hạn chế gây hư hại cho các thiết bị, công cụ khí nén phía sau. Đồng thời, bộ lọc còn góp phần giữ ổn định hiệu suất vận hành và kéo dài tuổi thọ tổng thể của máy nén khí.
Tác dụng chính của bộ lọc tách dầu khí nén
Lọc tách dầu đảm nhận nhiệm vụ giữ lại lượng dầu lẫn trong khí nén trước khi khí thoát ra ngoài. Đây là một trong ba loại lọc cần được thay thế định kỳ trên máy nén khí, bên cạnh lọc dầu và lọc gió.
Trong quá trình hoạt động, dầu được phun trực tiếp vào đầu nén nhằm thực hiện đồng thời nhiều vai trò: làm kín, bôi trơn, giải nhiệt và chống ăn mòn các bộ phận bên trong. Sau khi quá trình nén hoàn tất, hỗn hợp khí và dầu sẽ thoát ra khỏi đầu nén. Lúc này, dầu cần được giữ lại để tái sử dụng trong hệ thống, còn khí nén thoát ra phải đảm bảo không còn lẫn dầu.
Đối với các dòng máy nén khí công suất nhỏ hoặc một số thương hiệu đặc thù, bộ lọc tách dầu có thể được thiết kế theo hình trụ, ngoại hình tương tự lọc dầu nhưng vẫn đảm nhiệm chức năng tách dầu. Với thiết kế này, lọc tách dầu thường được lắp đặt bên ngoài bình dầu thay vì nằm bên trong như cấu hình thông thường.
Lưu ý: Lọc dầu có nhiệm vụ loại bỏ cặn bẩn trong dầu bôi trơn để bảo vệ đầu nén, còn lọc tách dầu thì ngược lại, tách phần dầu ra khỏi luồng khí nén.
Cấu tạo và cơ chế hoạt động lọc tách dầu khí nén
Để hiểu vì sao bộ lọc tách dầu có thể loại bỏ tới hơn 99% lượng dầu lẫn trong khí nén, trước tiên cần nắm rõ các thành phần cấu tạo bên trong và nguyên lý vận hành của thiết bị này.
Cấu tạo bộ lọc tách dầu khí nén
Một bộ lọc tách dầu khí nén tiêu chuẩn thường bao gồm các bộ phận chính sau:
- Lưới lọc: Có chức năng giữ lại các hạt dầu kích thước lớn cùng những tạp chất thô lẫn trong khí.
- Vật liệu lọc chuyên dụng: Thường được chế tạo từ sợi thủy tinh (glass fiber), giúp giữ lại những hạt dầu siêu nhỏ, đảm bảo khí đầu ra đạt độ sạch tối ưu.
- Thân chứa: Là nơi tập trung và lưu giữ lượng dầu đã được tách ra, ngăn không cho dầu này quay trở lại dòng khí nén.
Cơ chế hoạt động của lọc tách dầu khí nén
Phần lớn lượng dầu được tách ra nhờ tác động của lực ly tâm. Khi hỗn hợp khí và dầu đi vào bình chứa, dòng khí sẽ chuyển động theo hướng xoáy, khiến các hạt dầu bị đẩy ra mép ngoài và rơi xuống đáy bình do trọng lực.
Bên trong bình thường được trang bị một tấm chắn (deflector plate) nhằm hạn chế hỗn hợp khí – dầu va chạm trực tiếp vào phần tử lọc. Nhờ giai đoạn tách ly tâm này, khoảng 85% lượng dầu trong hỗn hợp đã được loại bỏ trước khi khí tiếp tục di chuyển.
15% lượng dầu còn lại tồn tại dưới dạng các hạt sương mù siêu nhỏ, khó tách bằng lực ly tâm thông thường. Khi dòng khí đi qua phần tử lọc bằng sợi thủy tinh, các hạt dầu này sẽ kết tụ với nhau, dần hình thành những giọt dầu lớn hơn. Khi đủ trọng lượng, các giọt dầu sẽ rơi xuống và tích tụ tại đáy của bộ lọc tách dầu. Lượng dầu tích tụ này sau đó sẽ được dẫn trở lại hệ thống tuần hoàn thông qua đường hồi dầu.
Hướng dẫn sửa chữa và thay thế lọc tách dầu khí nén
Việc thay thế và bảo dưỡng đúng quy trình không chỉ giúp duy trì chất lượng khí nén mà còn hạn chế các sự cố kỹ thuật phát sinh trong quá trình vận hành máy. Dưới đây là quy trình tham khảo dành cho người vận hành.
1/ Quy trình thay thế lọc tách dầu:
- Bước 1: Kiểm tra lọc thay thế mới, đảm bảo đúng thông số kỹ thuật và dụng cụ cần thiết đã sẵn sàng.
- Bước 2: Tắt máy nén khí, khóa van dầu trước khi thực hiện tháo lắp.
- Bước 3: Mở nắp/ổ lọc, lấy bộ lọc đã sử dụng ra khỏi vị trí lắp đặt.
- Bước 4: Dùng bàn chải và dung dịch vệ sinh chuyên dụng làm sạch bề mặt tiếp xúc.
- Bước 5: Đặt bộ lọc mới vào đúng vị trí, siết chặt đảm bảo độ kín khít.
- Bước 6: Khởi động lại máy, theo dõi hoạt động để đảm bảo không có hiện tượng rò rỉ hoặc bất thường.
2/ Quy trình bảo dưỡng định kỳ:
- Kiểm tra định kỳ tình trạng tắc nghẽn hoặc hư hỏng của lọc.
- Vệ sinh lưới lọc và khu vực lắp đặt xung quanh.
- Thay lọc mới khi hiệu suất giảm sút hoặc phát hiện hư hỏng.
- Kiểm tra chất lượng và lượng dầu trong hệ thống để đảm bảo đủ điều kiện vận hành.
Lưu ý khi thay thế lọc tách dầu khí nén
Khi thực hiện thay thế bộ lọc tách dầu khí nén, bạn cần ghi nhớ một số điểm quan trọng sau để đảm bảo an toàn và hiệu quả vận hành:
- Chỉ mở bình chứa dầu để thay lọc khi đã đến đúng thời điểm bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Lựa chọn lọc thay thế có thông số kỹ thuật và kích thước tương đương với lọc cũ. Trường hợp lọc mới có chiều dài khác biệt, cần điều chỉnh lại đường hồi dầu cho phù hợp.
- Sử dụng miếng đệm (gasket) chuyên dụng có tích hợp dây dẫn kim loại nhằm tiêu tán điện tích tĩnh phát sinh trong quá trình lọc, giúp phòng tránh nguy cơ phát tia lửa điện gây cháy nổ bình dầu.
Tóm lại, việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như tuân thủ đúng quy trình thay thế, bảo dưỡng bộ lọc tách dầu khí nén sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành và hạn chế tối đa các sự cố không mong muốn. Nếu bạn đang tìm kiếm bộ lọc tách dầu chính hãng, phù hợp với dòng máy nén khí đang sử dụng, hoặc cần được tư vấn về lịch trình bảo dưỡng định kỳ, hãy liên hệ ngay với Máy Nén Khí DL.
